Episode Transcript
[00:00:00] Speaker A: Beste luisteraar, hartelijk welkom bij de elfde aflevering van mijn serie de katholieken van Vietnam.
[00:00:11] Speaker B: In de vorige aflevering probeerde ik u
[00:00:14] Speaker A: een beeld te geven van belangrijke ontwikkelingen binnen de Vietnamese kerk tijdens het koloniale tijdperk.
[00:00:23] Speaker B: En we zagen hoe die kerk voor
[00:00:25] Speaker A: allerlei uitdagingen stond als gevolg van sociale veranderingen door massale interne migratiebewegingen en door verstedelijking.
Via een onthutsend bezoekje aan een rubberplantage van de firma Michelin kregen wij een beeld van de ontwrichtende gevolgen die de koloniale exploitatie kon veroorzaken voor delen van de bevolking.
[00:00:57] Speaker B: Ik bericht u ook over positieve zaken
[00:00:59] Speaker A: als de opkomst van de katholieke pers en een tamelijk spectaculaire ontwikkeling van het kerkelijk verenigingsleven.
[00:01:09] Speaker B: Door al deze veranderingen begonnen katholieke gelovigen
[00:01:11] Speaker A: steeds meer over de grenzen van hun dorp en streek te kijken en zich zo meer bewust te worden van hun plaats in zowel de nationale kerk als ook in de wereldkerk.
Een voorbeeld van nationalisering van het katholieke leven in Vietnam zagen we ontstaan rondom de Maria Bedevaartplaats Lavang.
[00:01:37] Speaker B: En tenslotte richtte ik aan het eind van de vorige aflevering nog een gesproken
[00:01:42] Speaker A: monumentje op voor Leopold Cadiere, een Franse missionaris en eminent geleerde die aan het
[00:01:52] Speaker B: eind van zijn leven nog kennis moest
[00:01:54] Speaker A: maken met Japanse en communistische gevarenissen.
Hij stierf in 1955 in de oude keizerstad Hu.
Tot zover mijn beknopte samenvatting van de vorige aflevering.
Deze aflevering draagt de titel Over honger en oorlog.
[00:02:18] Speaker B: Want we zijn nu aangekomen in het woelige tijdperk dat begint in 1940 en
[00:02:25] Speaker A: dat ik laat eindigen in 1954.
[00:02:30] Speaker B: Dat is voor Vietnam niet alleen de tijd van de Tweede Wereldoorlog, maar ook
[00:02:35] Speaker A: van de Eerste Indochinese Oorlog.
Een oorlog die ook vaak gevat wordt onder de naam Onafhankelijkheidsoorlog.
Maar die Onafhankelijkheidsoorlog had ook te trekken van een Vrede-Burgeroorlog.
[00:02:53] Speaker B: Verafgaand aan die oorlog wordt de bevolking
[00:02:55] Speaker A: in de jaren 1945-1946 ook nog eens getroffen door een onvoorstelbare hongersnood.
Deze aflevering is dan ook getiteld Over honger en oorlog.
[00:03:12] Speaker B: Twee ontwikkelingen die zich ver buiten Vietnam
[00:03:15] Speaker A: afspelen gaan dit tijdvak in eerste instantie bepalen.
Ten eerste wordt in Europa in de zomer van 1940 het Franse leger onder de voet gelopen door de Duitse Wehrmacht.
Dat betekent het einde van de derde republiek.
[00:03:38] Speaker B: Een groot deel van Frankrijk wordt door
[00:03:40] Speaker A: de Duitsers militair bezet.
[00:03:43] Speaker B: Het zuidoostelijke deel van het land komt
[00:03:46] Speaker A: onder een met de Duitsers samenwerkend regime dat zich vestigt in het bronnenplaatsje Fichy in oostelijk Frankrijk.
[00:03:56] Speaker B: Die Fichy-regering komt onder leiding te staan
[00:03:59] Speaker A: van de oude oorlogsheld Marschallek Petain.
De zogeheten vrije Fransen onder leiding van Charles de Gaulle zoeken hun toevlucht in Londen.
De Gaulle zal pas vanaf 1945 een belangrijke rol gaan spelen ook in de koloniale politiek.
[00:04:23] Speaker B: Na 1940 valt koloniaal Vietnam officieel onder het Vichy-regime.
[00:04:31] Speaker A: Het mogen duidelijk zijn dat deze gebeurtenissen in de zomer van 1940 katastrofaal geweest zijn voor het Franse prestige in Vietnam.
Het bood de Vietnamese nationalisten ongekende vooruitzichten.
Dat was dus de eerste ontwikkeling die in Europa plaatsvond.
[00:04:54] Speaker B: Dan volgt al snel een tweede ontwikkeling, maar die heeft te maken met de
[00:04:58] Speaker A: Japanse expansie in Azië.
[00:05:02] Speaker B: Vietnam wordt vanaf september 1940 in een
[00:05:05] Speaker A: aantal fases gemaakt tot wat feitelijk een vazalstaat van Japan is.
Tot maart 1945 laten de Japanners de binnenlandse zaken in Vietnam weliswaar over aan de Franse ambtenaren en militairen, die op hun beurt officieel onder het gezag van Vichy Frankrijk vallen.
[00:05:28] Speaker B: Maar via verdragen met de Franse gouverneur-generaal
[00:05:32] Speaker A: wordt Vietnam in feite deel van het Japanse Rijk.
De Japanners mochten onbeperkt troepen in Vietnam positioneren en van havens en luchtmachtbasis gebruik maken.
Om verschillende redenen was Indochina voor Japan van belang.
De Japanners vochten al langer in China, vooral tegen de Chinese nationalisten onder leiding van generaal Chiang Kai-shek.
[00:06:02] Speaker B: Via hun controle over Vietnam konden zij
[00:06:04] Speaker A: de wapentoevoer naar China afsluiten en eventueel een tweede front tegen de Chinese republiek openen.
En bovendien was Indochina van belang als springplank voor toekomstige militaire acties tegen Singapore en Nederlands-Indië.
En dan was er natuurlijk ook nog het economische belang.
[00:06:30] Speaker B: Een deel van de Vietnamese nationalisten begon
[00:06:33] Speaker A: op de steun van Japan te rekenen voor het bereiken van de zogewenste onafhankelijkheid.
[00:06:41] Speaker B: Japan dat zich natuurlijk in haar propaganda graag voordeed als de bevrijder van door
[00:06:46] Speaker A: de Europese koloniale mogelijkheden geknechte volkeren in Azië.
Een deel van de Vietnamese nationalisten was daar gevoelig voor en heeft met de Japanners samengewerkt.
[00:07:01] Speaker B: Vergelijk een en ander met de houding
[00:07:03] Speaker A: van Sukarno in ons Indië.
Anderzijds heeft de Franse gouverneur-generaal Decaux op zijn wijze geprobeerd de Vietnamese bevolking voor zich te winnen.
[00:07:19] Speaker B: Hij deed dit met ideeën die hij ontleende aan de zogeheten Nationale Revolutie die het Fichierregime in Frankrijk doorvoerde.
nadruk op de eer en de tradities
[00:07:33] Speaker A: van het gezin en het vaderland tegenover het verderfelijke liberalisme en communisme.
Het propagandistische gebruik van de termen gezin, vaderland en arbeid in Vichy-Frankrijk wordt door
[00:07:52] Speaker B: de koloniale autoriteiten in Vietnam zoveel mogelijk in een Confucianistisch kader geplaatst.
[00:08:01] Speaker A: Ook in het Confucianisme was het individu immers ondergeschikt aan gezin, vaderland en beroepseer.
[00:08:12] Speaker B: Ter illustratie, in een Vietnamese weekblad werd in mei 1942 de vergelijking van Maarschalk-Pétain
[00:08:23] Speaker A: met Confucius als volgt stevig neergezet.
Met de in de koloniale tijd veel gebruikte term anamite wordt uiteraard de Vietnamese bedoeld.
We lezen, de anamite vinden in de
[00:08:42] Speaker B: woorden van de Maaschalk de wijsheid en
[00:08:45] Speaker A: de sociale betekenis terug van hun grote individuele en gemeenschappelijke meester.
Zowel de een als de ander drukt eenzelfde erbarme uit voor de ellende waaronder de mensen gebukt gaan, die blootgesteld zijn aan de dwalingen en het egoïsme van hun leiders.
[00:09:09] Speaker B: Maar Schalk-Pétain heeft niet geaarzeld zijn persoon
[00:09:13] Speaker A: op te offeren in de meest pijnlijke omstandigheden, om de zaken van de mensen te dienen die zijn getroffen door een morele en materiële ramp.
Die ramp is natuurlijk wat er in de zomer van 1940 gebeurd was.
[00:09:30] Speaker B: Confucius heeft onophoudelijk afstand gedaan van alle
[00:09:34] Speaker A: gunsten, van alle eerbewijzen die hem zijn aangeboden.
[00:09:37] Speaker B: Om vrij te kunnen blijven denken en spreken, om de zaak van het volk
[00:09:41] Speaker A: te blijven dienen, dat is onderworpen aan de eisen en de ambities van de vorsten en hun ministers.
[00:09:52] Speaker B: Het Vietnamese Fysie-regime richtte zich vooral op
[00:09:57] Speaker A: het winnen van de Vietnamese jeugd, onder
[00:10:00] Speaker B: andere door het propageren van sportbeoefening en
[00:10:03] Speaker A: het organiseren van grootschalige sportmanifestaties.
[00:10:09] Speaker B: In die jaren zien we bijvoorbeeld de komst van een meerdaagse wielerwedstrijd van Saigon naar Hanoi.
[00:10:16] Speaker A: Die heette dan de Tour de L'Endochine.
[00:10:21] Speaker B: Ook vakantiekampen voor jongeren kwamen in een aantal grotere steden van de grond.
Om zoveel mogelijke jongeren te bereiken liet het regime ook het aantal scholieren en studenten sterk groeien.
Het aantal jongeren dat onderwijs volgde groeide
[00:10:36] Speaker A: van 450.000 in 1939 tot 700.000 in 1944.
Dat betrof dan overigens nog maar 14% van alle jongeren.
[00:10:53] Speaker B: De persoonsverheerlijking uit Vichy-Frankrijk manifesteerde zich in de Vietnamese leslokalen onder meer door portretten
[00:11:02] Speaker A: van Maischalk-Pétain en het gezamenlijk zingen van een lied ter ere van de Maischalk.
[00:11:11] Speaker B: Het Franse koloniale oppergezag benadrukte gedurende deze jaren op allerlei manieren de Vietnamese identiteit
[00:11:21] Speaker A: tegenover mogelijke Vietnamese sympathieën voor deelname aan een toekomstig groot Japans rijk.
[00:11:30] Speaker B: Zo werd gestimuleerd dat keizer Bao Da zich meer aan het volk vertoonde, zonder
[00:11:37] Speaker A: hem overigens meer politieke macht te geven.
[00:11:41] Speaker B: Gouverneur-generaal Decaux maakte ook gebruik van een toenemende schaarste aan Franse functionarissen door meer
[00:11:47] Speaker A: Vietnamesen in hogere functies te benoemen.
De verschillen in salaris werden minder groot.
[00:11:56] Speaker B: Hij liet ook de benaming van inheemse militairen veranderen.
[00:12:01] Speaker A: De garde indien, inheemse garde, werd de garde indochinois.
[00:12:10] Speaker B: En ook kwam er een verbod om Vietnamesen in het militaire en bestuurlijke apparaat
[00:12:15] Speaker A: te tutoieren, wat voor die tijd gebruikelijk was.
[00:12:22] Speaker B: De Amerikaanse historicus Keith Taylor karakteriseerde het Franse bevind in Vietnam tijdens de jaren
[00:12:29] Speaker A: 1940-1945 treffend als een combinatie van Vichy-fascisme en Confucianistisch paternalisme.
Maar ook een versterking van repressie en censuur zien we optreden.
[00:12:47] Speaker B: De acht vrijmetselijsloosjes werden verboden en hun
[00:12:51] Speaker A: goederen in beslag genomen.
Het aantal ontslagen bleef beperkt tot dertig.
Het waren te veel om ze allemaal te ontslaan.
[00:13:03] Speaker B: Massale jodenvervolging vond in Vietnam niet plaats om de eenvoudige reden dat er toen in geheel Indochina maar 140 joden woonden.
Toch nog 88 van hen werden ontslagen
[00:13:16] Speaker A: of met pensioen gestuurd.
[00:13:20] Speaker B: Veel meer opzienbaarde, een aantal communistische en nationalistische opstandjes, maar daarover meer, na een korte muzikale pauze die weer gevuld wordt
[00:13:29] Speaker A: met een deeltje uit Prokofjev's Vision fugitif, gespeeld door Laurent Cabasso.
[00:13:49] Speaker C: MUZIEK MUZIEK
[00:14:40] Speaker A: In de geschiedschrijving krijgt de overwinnaar vaak de volle aandacht ten koste van de verliezers.
Iets dergelijks zien we ook in de historische beeldvorming over Vietnam.
[00:14:54] Speaker B: Het is heel verleidelijk de activiteiten van
[00:14:56] Speaker A: de antifranse nationalisten te beschrijven als de zegentocht van één politieke beweging, namelijk de communisten, die dan met de massale steun van de bevolking, althans in het noorden, een zelfstandig Vietnam geschapen zouden hebben.
[00:15:12] Speaker B: Dat er aanvankelijk nog een zeer gevarieerd
[00:15:15] Speaker A: palet aan andere opvattingen en organisaties waren, valt dan gemakkelijk uit beeld.
En dat geldt natuurlijk al helemaal voor de 1,5 miljoen katholieken die in het land woonden.
Over de katholieken in de volgende aflevering.
[00:15:33] Speaker B: Het Vietnamese niet-communistische nationalisme vertoonde een uiterst
[00:15:38] Speaker A: complex en verdeeld uiterlijk.
Ik bespaar u een opsomming van de talloze partijen en partijtjes en bewegingen die in de verschillende regio's te onderscheiden waren.
Die verdeeldheid is overigens een van de oorzaken geweest van hun tragische ondergang.
Republikeinen stonden bijvoorbeeld tegenover monarchisten.
En die verdeeldheid betrof ook de verschillende
[00:16:04] Speaker B: houding die men innam tegenover Japan.
Een deel van de nationalisten meende dat
[00:16:09] Speaker A: de Franse nederlaag tegen Duitsland dé mogelijkheid schiep om met hulp van Japan tot zijn zo vuil begeerde onafhankelijkheid te komen.
[00:16:19] Speaker B: Maar andere nationalistische stromingen hadden weer van ouds goede contacten met de Chinese nationalisten
[00:16:25] Speaker A: van Chiang Kai-shek, die nu juist weer op hun beurt in hevige strijd gewikkeld waren met de Japanners.
Maar los van de communisten en de niet-communistische nationalisten bestonden er in het zuiden
[00:16:41] Speaker B: ook twee groepen die in de literatuur
[00:16:43] Speaker A: vaak als sekten worden betiteld, maar hun gezamenlijke ledental beliep in de miljoenen.
[00:16:53] Speaker B: In het zuiden ontstond in 1925 de Kaudai, waarvan de stichter beweerde dat het
[00:16:59] Speaker A: om een voorkomen vernieuwde versie van het boeddhisme ging.
[00:17:04] Speaker B: Maar veel opvallender was dat deze nieuwe religie een soort amalgaam van alle wereldgoddiensten
[00:17:10] Speaker A: was, waarin onder andere Jezus, Confucius, de maagd Maria, Abraham, Mohammed, etc.
als een soort heilige figureerden.
[00:17:25] Speaker B: Qua uiterlijke organisatie en liturgische vormgeving leek
[00:17:30] Speaker A: de Kaudai overigens erg op de katholieke kerk.
[00:17:34] Speaker B: Een tweede massaal aangehangen zogeheten secte werd
[00:17:38] Speaker A: gevormd door de Hau Hau.
Dat betekent zoiets als vrede en harmonie.
[00:17:46] Speaker B: De Hau Hau werd opgericht in 1939 in het westen van de Mekongdelta.
[00:17:52] Speaker A: Bij deze nieuwe religie zien we giliastische trekken, dus een geloof in een duizendjarig
[00:17:59] Speaker B: rijk van vrede, samengaan met praktijken uit
[00:18:03] Speaker A: de volkscultuur van de boeren.
[00:18:07] Speaker B: Ik noem beide omvangrijke groepen hier omdat
[00:18:10] Speaker A: ze bijvoorbeeld met name in de vorm van gewapende milities ook een belangrijke rol gespeeld hebben in de complexe gebeurtenissen tijdens deze periode.
De Franse overheid sloot in 1940 de belangrijkste tempel van de Kaodai-beweging en verbande een jaar later enkele leiders.
[00:18:33] Speaker B: De overgebleven leiders zochten onmiddellijk bescherming bij de Japanners.
En dat leidde ertoe dat de beweging
[00:18:39] Speaker A: arbeidskrachten aan Japan ging leveren om aan wegen en schepen te werken.
[00:18:45] Speaker B: En bovendien ging Japan een Kodai-militie van
[00:18:48] Speaker A: maar liefst 20.000 mensen trainen.
Mensen, want in een van mijn boeken zag ik een foto met vrouwelijke leden van een dergelijke strijdgroep.
[00:19:00] Speaker B: De Fransen traden in 1940 ook op tegen de Hauwa.
[00:19:05] Speaker A: De stichter van deze beweging werd eerst
[00:19:07] Speaker B: in een psychiatrisch ziekenhuis in Saigon opgenomen en later verbannen.
De Japanners hebben hem bevrijd.
En zo vond Japan een tweede groep
[00:19:17] Speaker A: in het zuiden die bereid was Japan te steunen. En tijdens de burgeroorlog, die in 1945-46 begon, speelde ook deze beide groepen een belangrijke militaire rol.
Militaire confrontaties tussen het Franse leger, de Japanners, diverse groepen nationalisten, communisten en anderen deden zich in Vietnam tot 1945 op kleine schaal voor.
Maar dat wil niet zeggen dat de bevolking een onbekommerd bestaan gegund was.
Integendeel, die bevolking werd zwaar getroffen.
Zo waren er de geallieerde bombardementen op steden als Saigon en Hanoi. Want sinds Pearl Harbor raakten Amerika-immers betrokken bij de Tweede Wereldoorlog.
Franse cijfers uit 1944 spreken over ruim 2000 burgerslachtoffers door de geallieerde luchtmacht.
[00:20:22] Speaker B: In de loop van de tijd begon Japan bovendien steeds zwaardere dwangleveranties van Vietnam te eisen.
Grote hoeveelheden rubber, steenkool, maar ook rijst
[00:20:33] Speaker A: en graan werden afgevoerd naar Japan en naar door Japan veroverde gebieden.
[00:20:40] Speaker B: En daarnaast werden boeren verplicht ook andere producten dan rijst te verbouwen.
Het Franse bestuur werd verplicht van de oogst van 1942-43 1 miljoen ton van
[00:20:52] Speaker A: de beste rijst en een kwart miljoen ton graan aan het Japanse leger te leveren.
[00:20:59] Speaker B: En met name de verplichte verbouw van juten op gronden waar vroeger rijst werd
[00:21:04] Speaker A: verbouwd had grote gevolgen.
Bovendien was de oogst in de lente van 1944 slecht en er vonden na een aantal tyfoons grote overstromingen plaats.
[00:21:17] Speaker B: En dan zorgde de geallieerde suprematie op zee er nog eens voor dat de
[00:21:21] Speaker A: handelscontacten tussen het noorden en het zuiden bemoeilijkt werden.
Het noorden was van ouds wat betreft de rijst afhankelijk van de zuidelijke Mekongdelta.
[00:21:33] Speaker B: En dus werkten de Amerikaanse bombardementen op wegen en spoorwegen en het verschijnen van
[00:21:38] Speaker A: Amerikaanse onderzeeboten katastrofaal uit voor de voedselvoorziening in het noorden en het midden van het land.
[00:21:48] Speaker B: En dit alles leidde in 1945 tot
[00:21:50] Speaker A: een enorme hongersnood met tussen de 1 en 2 miljoen slachtoffers. Mensen aten niet alleen boomschors, bladeren, honden, katten, maar de wanhopige bevolking ging hier en daar nog verder.
Kinderen werden voor een handje vol rijst
[00:22:10] Speaker B: verkocht en anderzijds hielden ouders hun kinderen
[00:22:14] Speaker A: binnen uit angst dat zij gestolen en opgegeten zouden worden.
Het was ook deze verschrikking die extra
[00:22:22] Speaker B: argumenten in handen gaf van hen die
[00:22:25] Speaker A: voor een gewapende opstand tegen de Fransen waren.
[00:22:50] Speaker C: Muziek
[00:23:12] Speaker A: terug naar de communist Ho Chi Minh, die begin 1941 vanuit China weer naar Vietnam terugkeerde, nadat hij dertig jaar geleden zijn land op een Franse vrachtboot verlaten had.
Ik vertelde u eerder over zijn vroegere leven, hoe hij in Parijs het Leninisme had omarmd en hoe hij zich in de Sovjet-Unie ontwikkeld had als een agent van de Comintern.
En hoe hij lang in China actief geweest is.
Maar als communist was de internationale situatie
[00:23:49] Speaker B: in 1941 gecompliceerd voor hem.
[00:23:53] Speaker A: De Sovjet-Unie had immers in april van dat jaar een niet-aanvalsverdrag met Japan gesloten.
En daarom raakte Ho extra geïnspireerd door de opvattingen van de Chinese communistische leider Mao Tse-tung. Dienstdenken ging niet uit van de strijd van de stedelijke arbeidersklasse, maar meer van een soort rurale volksoorlog waarin het aandeel van de boeren centraal stond.
Succes in een dergelijke volksoorlog was volgens Mao alleen gegarandeerd wanneer de opstandelingen, citaat, zich tussen de mensen konden bewegen als vissen in het water.
[00:24:37] Speaker B: De Vietnamese Communistische Partij beschikte toen over
[00:24:40] Speaker A: circa 5000 kaderleden, waarvan er minstens 1000 in Franse gevangenis zaten.
[00:24:48] Speaker B: Met name in het noorden goed georganiseerd, maar door de omstandigheden moeten we de partij van die tijd ook weer niet
[00:24:55] Speaker A: voorstellen als een in het gehele land functionerende, goed geoliede, centraal geleide machine.
De verbindingen waren in deze omstandigheden slecht.
De greep van de leiding op de leden in het zuiden was beperkt.
[00:25:12] Speaker B: Met name in het zuiden bestonden dissidentengroepen,
[00:25:15] Speaker A: deels bestaand uit zogeheten trotskisten.
Communisten die het dogma van de klassenstrijd niet wilden opschorten.
[00:25:25] Speaker B: Die dissidenten zouden pas later ruksigloos uitgeschakeld
[00:25:28] Speaker A: worden, onder andere via stalinistische showprocessen.
[00:25:35] Speaker B: In mei 1941 werd door de Vietnamese communisten een organisatie opgericht die bedoeld was
[00:25:41] Speaker A: als een brede volksbeweging die open stond voor iedereen die Vietnam wilde bevrijden van buitenlandse overheersers.
[00:25:52] Speaker B: Ho Chi Minh gaf dus de voorkeur aan een volksrevolutie voor nationale bevrijding, boven
[00:25:57] Speaker A: een direct na te streven socialistische revolutie.
Die brede organisatie heette de Vietnamese Onafhankelijkheidsbond, of de Vietmin.
[00:26:12] Speaker B: De Vietmin stond dus ook open voor
[00:26:14] Speaker A: niet-communisten, maar de leiding bleef stevig in handen van de partij.
[00:26:22] Speaker B: De leiding van de Vietmin legde de nadruk op de eenheid van alle klassen,
[00:26:26] Speaker A: alle partijen, alle religies en alle etnische groepen.
[00:26:31] Speaker B: En zij deed dat door in de
[00:26:32] Speaker A: propaganda simpele leuzen te hanteren, zoals reist, vrijheid en onafhankelijkheid.
[00:26:41] Speaker B: Alle mensen moesten zich aaneensluiten en zich voorbereiden op een gewapende opstand.
Maar alle communistische terminologie werd vermeden.
De Vietmin kregen ook veel populariteit door het gewapende handplunderen van Japanse voedselvoorraden en
[00:26:59] Speaker A: graanschuren van rijke landeigenaren ter gunste van de uitgehongerde bevolking.
Veel aanhangers hadden op lokaal niveau geen idee wat de organisatie en zijn leiding exact beoogden.
[00:27:18] Speaker B: Dankzij de Vietmin konden communisten zich als goede patrioten opwerpen en zich daardoor de
[00:27:23] Speaker A: steun van een aanzienlijk deel van de bevolking verwerven.
[00:27:27] Speaker B: Een en ander vormde ook de basis van het tot in onze dagen figurerende idee dat de communistische partij in die
[00:27:37] Speaker A: dagen spontaan de wens heeft vervuld van een enthousiaste meerderheid van het volk.
[00:27:46] Speaker B: Als brede nationale beweging begon de Vietmin
[00:27:49] Speaker A: ook hulp te bieden aan geallieerde piloten die neergeschoten waren.
[00:27:54] Speaker B: En er werden contacten gelegd met geallieerde inlichtingendiensten.
Met name begon de Vietmin-leiding samen te
[00:28:02] Speaker A: werken met de Amerikaanse OSS, de Office of Strategic Services.
Dat was de voorloper van de CIA.
[00:28:13] Speaker B: Ho Chi Minh hoopte zo op latere
[00:28:16] Speaker A: Amerikaanse steun voor een onafhankelijk Vietnam.
Hij kreeg goede relaties met enkele leden van die OOS.
[00:28:25] Speaker B: En zo kwam hij in contact met
[00:28:26] Speaker A: het plaatsvervangend hoofd van de OOS in het zuiden van China, een zekere Archimedes Petty.
Er zijn toen Amerikaanse wapens geleverd aan de Vietmin.
En OOS-agenten hebben leden van de Vietmin getraind.
[00:28:46] Speaker B: Het is weer zo'n sterk staaltje ironie van de geschiedenis wanneer we Ho Chi Minh in de zomer van 1945 Hanoi zien binnentrekken om de onafhankelijkheid uit te
[00:28:56] Speaker A: roepen in het decente gezelschap van enkele Amerikanen uit die inlichtingendiensten.
Maar zover zijn we nog niet in ons verhaal, want Ho Chi Minh was niet de eerste die de Vietnamese onafhankelijkheid uitriep.
[00:29:14] Speaker B: We zagen eerder hoe de Japanners vanaf 1940 aan de Fransen het binnenlands bestuur
[00:29:19] Speaker A: overgelaten hadden, terwijl het land in feite een Japanse fazaalstaat werd.
[00:29:25] Speaker B: Die situatie veranderde plotseling op 9 maart 1945.
De oorlogssituatie was dramatisch verslechterd voor Japan.
De geallieerde troepen hadden Manila op de Filipijnen veroverd.
De weg naar Indochina leek open te liggen.
[00:29:44] Speaker A: Het Japanse opperbevel had weinig vertrouwen in
[00:29:48] Speaker B: de afspraak van 1941 dat de Franse militairen een bijdrage zouden leveren aan de
[00:29:54] Speaker A: Japanse verdediging van Indochina.
[00:29:58] Speaker B: Vandaar hun besluit om op 9 maart 1945 onder de codenaam Operatie Maneschijn een
[00:30:06] Speaker A: soort militaire staatsgreep te plegen.
Het slecht voorbereide Franse leger, 63.000 man maar in meerderheid bestaand uit weinig gemotiveerde Vietnamese soldaten, vormde geen partij voor de Japanners.
In totaal sneuvelde toen ruim 2.500 Fransen en ook honderden burgers vonden de dood.
In haastig opgezette kampen en ondervragingcentra pleegden de Japanners zware oorlogsmisdaden.
[00:30:41] Speaker B: Na de Franse nederlaag tegen de Duitsers
[00:30:43] Speaker A: in 1940 zorgt de operatie Maneschijn in de ogen van de Vietnamese bevolking voor het definitieve démasqué van het Franse kolonialisme.
De Vietnamesen zagen hoe Franse militairen en ambtenaren, geboeid door Japanse soldaten, werden weggevoerd en hoe Franse burgers uit hun huizen werden verjaagd.
Hoe de Fransen in geblindeerde vierde klaswagons naar interneringskampen werden afgevoerd.
De definitieve ineenstorting van het koloniale regime was vooral op het Vietnamese platteland voelbaar.
Daar verdween in 1945 elke vorm van gezag, want de Japanners hadden daar nooit een zichtbare rol gespeeld.
[00:32:11] Speaker C: Het is een heel mooie muziek.
Na
[00:33:18] Speaker A: de uitschakeling van het Franse koloniale gezag moesten de Japanners natuurlijk iets doen aan het bestuurlijke vacuüm dat optrad.
Een regering van Vietnamese nationalisten zou niet voor de nodige rust zorgen, dachten zij.
Het zou makkelijker zijn om de bevolking
[00:33:38] Speaker B: te controleren op basis van het gezag van een keizer.
[00:33:42] Speaker A: En jawel, in de stad Hoe zetelde nog steeds een keizer.
Dat was keizer Baodai, die in 1926 als dertienjarige tot keizer gekroond was.
Een paar woorden over deze merkwaardige figuur.
[00:34:03] Speaker B: Na de kroningsplechtigheid was Bao Dai naar
[00:34:07] Speaker A: Frankrijk vertrokken om te studeren.
Maar naast zijn studie bekwam hij zich vooral in het rijden in sportauto's, in het vliegen, in het paardrijden, het tennissen en het golven.
[00:34:24] Speaker B: Tekenend was dat hij de gewone gesproken taal van de Vietnamesen niet machtig was.
Hij sprak slechts Frans en de oude Vietnamese literaire taal.
Toen hij als meerderjarige de troon officieel
[00:34:40] Speaker A: besteeg, sprak hij zijn volk toe in de taal van de koloniale overheerser.
[00:34:48] Speaker B: Hij wilde modern overkomen en schafte bijvoorbeeld de oude knieval als eerbewijs af.
En ook koos hij voor een modern, monogaam huwelijk met een katholieke vrouw.
Hij vormde een regering met jonge talentvolle jongeren, waaronder de katholieke Naudine Diem.
[00:35:08] Speaker A: Die nam overigens al snel weer ontslag, omdat de macht van de keizerlijke regering nog steeds niet hiel was.
En zelf gaf Bouw daar mentaal de brui aan, omdat de Fransen hem geen millimeter ruimte gaven.
Op latere leeftijd zou hij vooral te
[00:35:29] Speaker B: zien zijn in casinos en nachtclubs, onder
[00:35:31] Speaker A: andere aan de Franse Riviera.
Een soort Prins Bernhard, zeg maar.
[00:35:38] Speaker B: Goed, deze keizer Bauda heeft dus onder
[00:35:42] Speaker A: Japanse voogdij op 11 maart 1945 de onafhankelijkheid van Vietnam uitgeroepen.
[00:35:52] Speaker B: Hij kreeg van de Japanners een uitnodiging
[00:35:53] Speaker A: een nieuwe regering te vormen om het formeel zelfstandig Vietnam te besturen.
[00:36:00] Speaker B: Die regering zou overigens niet heersen over
[00:36:04] Speaker A: het strategisch belangrijke zuidelijke kooi in China, maar slechts over Annam en Tonkin.
[00:36:13] Speaker B: Dat door de keizer gevormde kabinet kreeg de bijnaam het professorenkabinet.
Het bestond uit gematigde wijze mannen zonder
[00:36:23] Speaker A: een uitgesproken politieke voorkeur.
[00:36:26] Speaker B: Een van de eerste maatregelen was het
[00:36:27] Speaker A: afschaffen van het Frans als onderwijsstaal.
[00:36:32] Speaker B: Maar zoals de Fransen eerst aan de touwtjes trokken, zo deden de Japanners dat nu.
[00:36:39] Speaker A: De Japanse bevelhebber ging als gouverneur-generaal optreden en belangrijke functies als van burgemeester van Saigon en Hanoi en allerlei functies in de politie werden door Japanners vervuld.
[00:36:55] Speaker B: Na de capitulatie van Japan in de
[00:36:58] Speaker A: zomer van 1945 werd deze regering door de terugkerende Fransen uiteraard van collaboratie beschuldigd.
Later schreef Baouda in zijn Memoires Moest ik het voorstel dat men ons deed dan negeren?
[00:37:17] Speaker B: De onafhankelijkheid, de droom van alle Vietnamesen?
[00:37:21] Speaker A: Het was noodzakelijk deze gelegenheid aan te grijpen en tegelijkertijd de eisen van de Japanners zoveel mogelijk te verminderen.
Het is natuurlijk onze klassieke houding van de NSB-burgemeester in oorlogstijd.
[00:37:39] Speaker B: In de late zomer van 1945 komen
[00:37:42] Speaker A: de gebeurtenissen in een stroomversnelling.
Op 15 augustus 1945 capituleert Japan.
[00:37:51] Speaker B: Tien dagen later doet de keizer in het openbaar voor een van de paleispoorten
[00:37:56] Speaker A: afstand van zijn troon.
[00:37:58] Speaker B: En overhandigt hij daar aan een vertegenwoordiger
[00:38:01] Speaker A: van de Vietmin het keizerlijke zegel en het keizerlijke zwaard.
Het zou het definitieve einde betekenen van duizend jaar monarchale geschiedenis.
[00:38:15] Speaker B: Maar zoals we nog zullen zien, het definitieve einde van Baudais' politieke loopbaan zou pas jaren later aanbreken.
[00:38:25] Speaker A: Eerst heeft hij een benoeming als adviseur van Ho Chi Minh aanvaard en weer later in 1949 werd hij door de Fransen weer als republikeins staatshoofd geïnstalleerd.
Je kon alle kanten met deze man op.
[00:38:42] Speaker B: Maar we bevinden ons nu nog in die zomer van 1945.
In een van de vorige afleveringen vertelde ik u al uitvoerig hoe Ho Chi Minh op 2 september in Hanoi de
[00:38:54] Speaker A: Democratische Republiek Vietnam uitriep.
[00:39:00] Speaker B: Al eerder in die zomer waren leden
[00:39:01] Speaker A: van de Vietmin overigens op grote schaal politieke rivalen beginnen uit te moorden.
Hoewel de communisten bepaald niet geheel Vietnam in handen hadden, deden zij of dat
[00:39:13] Speaker B: wel het geval was.
[00:39:15] Speaker A: Wel was de Vietmin in die dagen het best georganiseerd en het wijdst vertakt in het land, vergeleken bij de vele politieke concurrenten.
[00:39:25] Speaker B: Een aanzienlijk deel van de bevolking, zeker
[00:39:27] Speaker A: in het noorden, steunde de Vietmin in die jaren, ook al hadden velen geen idee waar die zogeheten vrijheidsbond in werkelijkheid voor stond.
De verslagen Japanners lieten de Vietmin hun
[00:39:42] Speaker B: gang gaan en ook het restant van
[00:39:45] Speaker A: het Franse leger beschikte op geen enkele manier over de middelen om handelend op te treden.
[00:39:52] Speaker B: En intussen werd er ver buiten Vietnam, net buiten het kapot gebombardeerde Berlijn, weer een besluit over het land genomen waar
[00:40:01] Speaker A: geen Vietnamees weet van kon hebben.
[00:40:05] Speaker B: Tijdens de conferentie van Potsdam beslisten de
[00:40:08] Speaker A: drie geallieerde overwinnaars, waaronder Stalin, dat Indochina
[00:40:13] Speaker B: voortaan opgedeeld zou worden, voorlopig opgedeeld zou
[00:40:16] Speaker A: worden, in een noordelijke en een zuidelijke helft.
Het noorden zou door de troepen van de Chinese nationalist Chiang Kai-shek van de Japanners bevrijd worden en in het zuiden zouden de Britse troepen die taak moeten uitvoeren.
De toestand in de zomer van 1945 was chaotisch en diffuus, maar vaststaat dat het verlangen naar onafhankelijkheid diepgeworteld was in brede lagen van de bevolking.
[00:40:50] Speaker B: In een brief van de keizer, die hij enkele dagen voor zijn troonsafstand aan
[00:40:55] Speaker A: een bevriende Fransman schreef, kenschetste hij op een correcte manier de heersende stemming in het land.
De keizer schreef toen aan die Fransman Jullie hebben genoeg geleden in vier dodelijke jaren om te begrijpen dat het anamitische volk, dat een geschiedenis heeft van twintig eeuwen en een verleden kent dat vaak glorierijk was, geen enkele vorm van overheersing zal dulden.
[00:41:29] Speaker B: Zelfs als jullie hier terugkeren om een
[00:41:31] Speaker A: Franse regering te herstellen, zal zij niet meer worden gehoorzaamd.
Elk dorp zal een nest van opstandigheid zijn.
Maar in Frankrijk, dat toen inderdaad vier vreselijke jaren achter de rug had, bleek
[00:41:48] Speaker B: helaas dat begrip heel ver weg te zijn.
In Parijs verscheen de voorlopige regering van
[00:41:54] Speaker A: Charles de Gaulle op het tapijt.
Helaas.
[00:41:59] Speaker B: Onafhankelijkheid voor de gebieden van Indochina was
[00:42:02] Speaker A: voor de politici in Parijs volledig onbespreekbaar.
En voor het grote publiek trouwens onvoorstelbaar.
[00:42:11] Speaker B: In september 1945 vond in een onderzoek van de publieke opinie 63% van de
[00:42:18] Speaker A: ondervraagden dat Indochina Frans moest blijven.
Charles de Gaulle was duidelijk.
[00:42:25] Speaker B: De situatie voor Frankrijk en Indochina is
[00:42:28] Speaker A: erg simpel, zo schreef hij.
Frankrijk heeft als eis de soevereiniteit van Indochina te herwinnen.
[00:42:38] Speaker B: Maar ook een socialist als Jean Bourgoin dacht daar niet veel anders over.
In de socialistische krant Le Populair schreef
[00:42:48] Speaker A: hij Heeft men nagedacht over de impliciete onzin die de uitdrukking onafhankelijkheid voor Indochina behelst? Want Indochina houdt op te bestaan op dezelfde dag dat het onafhankelijk zal worden.
Hoe onvoorstelbaar slecht men in Frankrijk op
[00:43:10] Speaker B: de hoogte was bleek wel uit de
[00:43:12] Speaker A: geweldige verwarring die er bestond over de
[00:43:14] Speaker B: identiteit van de man die in Hanoi
[00:43:17] Speaker A: de Vietnamese onafhankelijkheid had uitgeroepen.
[00:43:21] Speaker B: Le Monde berichtte dat de keizer was afgezet en dat de zekere Nguyen Ai
[00:43:27] Speaker A: Cok zichzelf tot president van een onafhankelijk Vietnam had uitgeroepen.
[00:43:34] Speaker B: Nee, liet een regeringsvertegenwoordiger toen weten, dat kan die man niet zijn, want die
[00:43:40] Speaker A: Cok is rond 1933 in gevangenschap in Hongkong overleden.
Ik vertelde u in een vroegere aflevering hoe in de Moskouse Burele van de Comintern dat verzonnen verhaal de wereld in was gestuurd.
[00:43:55] Speaker B: Maar in de weken en maanden erna verscheen de naam Ho Chi Minh in
[00:44:01] Speaker A: die kranten nog in allerlei verbasterde vormen. Als bijvoorbeeld He Chi Minh of Ho Chi Ninh.
Intussen stond deze man, die veel later
[00:44:14] Speaker B: in het Westen nog regelmatig als een
[00:44:16] Speaker A: soort milde en wijze nationalist werd voorgesteld, aan het hoofd van een bloedige repressiegolf.
In het noorden werden talloze andersdenkende nationalisten als verraders van het vaderland opgesloten of vermoord.
[00:44:33] Speaker B: En dat men daar een zekere haast mee maakte had ook te maken met de komst van de ruim 170.000 man
[00:44:38] Speaker A: Chinese troepen die in hun gevolg ook Vietnamese nationalisten hadden die eerder in Zuid-China verbleven.
[00:44:48] Speaker B: Over de rode terreur in de jaren 45-46 lopen de getallen in de historische
[00:44:53] Speaker A: literatuur van enkele tienduizenden tot vijftigduizend.
In het noorden lagen minstens zes grote concentratiekampen waar vonnissen werden uitgevoerd als onthoofding of levend begraven worden.
[00:46:25] Speaker B: De militaire gebeurtenissen in de periode 1946-1954 worden vaak aangeduid met termen als de
[00:46:34] Speaker A: Eerste Indochinese Oorlog of als de Onafhankelijkheidsoorlog.
[00:46:41] Speaker B: Op 5 oktober 1945 arriveerde in Saigon
[00:46:45] Speaker A: generaal Leclerc als de Franse militaire commandant voor Indochina.
[00:46:53] Speaker B: Hij nam de taak op zich de
[00:46:54] Speaker A: Franse overheersing weer te herstellen.
[00:46:58] Speaker B: Binnen drie maanden kon hij beschikken over 45.000 man.
[00:47:01] Speaker A: Eind 1946 waren dat er 60.000.
Dat lijkt u misschien veel, maar Frans
[00:47:09] Speaker B: Indochina had een omvang van anderhalf keer
[00:47:12] Speaker A: Frankrijk, met toen een bevolking van 24 miljoen.
[00:47:18] Speaker B: Na generaal Leclerc arriveerde een tweede overtuigd
[00:47:22] Speaker A: voorstander van herstel van het Franse koloniale rijk.
[00:47:26] Speaker B: Dat was admiraal Georges Thierry d'Argenlieu.
[00:47:32] Speaker A: Hij was als hoge commissaris de hoogste in rang.
[00:47:37] Speaker B: Hij was titulair opperbevelhebber, maar had ook de machtspositie van de vroegere koloniale gouverneur-generaal.
D'Argenlieu was een opmerkelijke figuur.
[00:47:50] Speaker A: Hij begon zijn loopbaan als beroepsmilitair, maar
[00:47:54] Speaker B: had na de Eerste Wereldoorlog zijn militaire
[00:47:57] Speaker A: plunje verwisseld voor het kloosterkleed.
[00:48:00] Speaker B: Want hij leefde tijdens het itabellum het
[00:48:03] Speaker A: leven van een lekenmonnik in de oorden van de karmelieten.
Zijn kloosternaam luidde Louis la Trinité.
[00:48:13] Speaker B: Maar in september 1939 werd hij als
[00:48:16] Speaker A: reserve marineofficier gemobiliseerd en vertrok weer naar het Franse leger.
[00:48:23] Speaker B: Hij was betrokken bij de verdediging van
[00:48:25] Speaker A: het arsenaal van Cherbourg, werd krijgsgevangen genomen en ontsnapte na drie dagen uit de trein die hem naar Duitsland gebracht zou hebben.
[00:48:35] Speaker B: En vervolgens sloot hij zich in Londen
[00:48:37] Speaker A: aan bij de Vrije Franse van Charles de Gaulle.
Hij bereikte de rang van admiraal en
[00:48:44] Speaker B: liep op 25 augustus aan de zijde
[00:48:48] Speaker A: van de goal het bevrijde Parijs binnen.
Het was de goal die hem naar Vietnam stuurde.
[00:49:00] Speaker B: Over het optreden van de admiraal daar vind je in de latere historische literatuur
[00:49:04] Speaker A: heel verschillende oordelen, maar ik beschik niet
[00:49:07] Speaker B: over voldoende kennis om uit uw oordelen te kiezen.
Ook zal ik u een gedetailleerd verslag
[00:49:14] Speaker A: van de onafhankelijkheidsoorlog besparen.
We kunnen met het term onafhankelijkheidsoorlog de zaak natuurlijk terugbrengen naar een strijd tussen Fransen en Vietnamesen, maar dat doet op geen enkele manier recht aan de complexiteit van de situatie toen.
[00:49:33] Speaker B: Zo bevond zich een tijdje een groot
[00:49:34] Speaker A: contingent nationalistische Chinezen in het noorden, terwijl het zuiden een tijdje Britse militairen huisvestte.
Maar buiten de troepen van Frankrijk, nationalistisch China, een plukje Britten en de troepen van de Vietmin, bestonden er ook nog
[00:49:52] Speaker B: militia's van talloze andere groepen.
We zullen in de volgende uitstelling nog zien dat zelfs de katholieken in de twee noordelijke bisdommen waar zij de meerderheid van de bevolking uitmaakten hun eigen gewapende
[00:50:07] Speaker A: strijdgroepen organiseerden om zich zowel de Fransen als de communisten van het lijf te houden.
Maar in het zuiden zien we ook omvangrijke strijdgroepen namens die twee net door mij besproken religieuze groepen optreden.
En dan heb ik het nog niet
[00:50:25] Speaker B: eens over de talloze etnische minderheden die op allerlei manieren partij moesten kiezen in
[00:50:31] Speaker A: conflicten waarvan zij zich liever verder hadden gehouden. Zowel de Vietmin als de Fransen hebben met wisselend succes geprobeerd volkeren als de Thaai en de Khmer naar hun kant te krijgen.
De onafhankelijkheidsoorlog had zeker ook trekken van een burgeroorlog.
En u weet, er zijn geen vredere oorlogen dan burgeroorlogen.
De oorlog brak definitief uit na mislukte
[00:51:01] Speaker B: onderhandelingen tussen de voorlopige regering van Ho
[00:51:04] Speaker A: Chi Minh en de Franse.
In Fontainebleau, waar Ho Chi Minh onderhandelde,
[00:51:10] Speaker B: liep de zaak ook spaak, omdat admiraal
[00:51:13] Speaker A: D'Arc-en-Lieu, zonder voorafgaand overleg met zijn regering, een autonome republiek, Kou China, had laten uitroepen.
[00:51:23] Speaker B: Begin 1947 hadden de Fransen de belangrijkste
[00:51:27] Speaker A: steden en verbindingswegen in handen, terwijl de
[00:51:31] Speaker B: Vietmin zich teruggetrokken had naar het platteland en de bergen.
en vandaar werd met wisselend succes in
[00:51:37] Speaker A: Kyrilia tegen de Fransen gevoerd.
Een eenduidige frontlijn was er niet en
[00:51:45] Speaker B: de mogelijkheid voor de Fransen een dergelijke
[00:51:47] Speaker A: strijd te winnen leek nieuw.
Een latere Franse historicus schreef, het Franse leger was blind, doof en mank.
Blind, want ze konden in een dergelijke
[00:52:03] Speaker B: krilia nooit weten wie wel en wie
[00:52:05] Speaker A: niet tot de vijand behoorde.
Doof, want de Franse soldaten konden niet
[00:52:10] Speaker B: communiceren met de bevolking.
[00:52:13] Speaker A: Mank, want superioriteit in wapens en materieel was in de gegeven omstandigheden vaak niet doorslaggevend.
Ondertussen gingen beide partijen zich de buiten aan vreedheden.
Helemaal niet uitzonderlijk was het dat dorpshoofden
[00:52:31] Speaker B: die weigerden voor de Fiat Min te
[00:52:33] Speaker A: kiezen, levend begraven werden, nadat zij eerst
[00:52:36] Speaker B: ten overstaan van de bevolking gemarteld waren.
[00:52:40] Speaker A: Tegenstanders van de Fiat Min, of zij
[00:52:43] Speaker B: die niet onmiddellijk partij wilden kiezen, werden
[00:52:45] Speaker A: vermoord, soms gescalpeerd, onthoofd of van hun gouden tanden beroofd.
[00:52:52] Speaker B: Maar de Fransen maakten tijdens gevechten ook
[00:52:54] Speaker A: doorgaans geen onderscheid tussen hun gewapende vijanden en de burgerbevolking.
Een berucht voorbeeld van een groot Frans
[00:53:04] Speaker B: bloedbad is de moordpartij die in november 1947 in Mitrach plaatsvond.
Eerst werden de 326 huizen van het
[00:53:14] Speaker A: dorp in brand gestoken.
[00:53:16] Speaker B: Daarna een deel van de vrouwen verkracht.
[00:53:18] Speaker A: En tenslotte werden de dorpelingen, grotendeels bestaand uit vrouwen en kinderen, bij een spoorbrug over de rivier met machinegeweren neergeschoten.
Tegenwoordig staat er in Mitrach een tempel en een monument.
Vergelijkbare herinneringsplaatsen voor de vele wandaden van de Vietmin zoekt men in het huidige Vietnam uiteraard te vergeefs.
[00:53:45] Speaker B: Hoe verwerpelijk ook de misdaden van Franse
[00:53:47] Speaker A: militairen zijn, minder talrijk en minder systematisch gepland geweest dan die begaan werden door strijders van de Vietmin.
Cynisch, maar tot op zekere hoogte realistisch
[00:54:01] Speaker B: schreef de Franse generaal Valuy over de noodzaak de oorlog om te vormen tot een burgeroorlog.
Laten we alle niet-communistische krachten verenigen in
[00:54:13] Speaker A: een regering die met Frankrijk verbonden is, meende hij.
[00:54:17] Speaker B: Zo kunnen we een koloniale oorlog omvormen
[00:54:21] Speaker A: tot een oorlog van een niet-communistische Vietnamese regering tegen het communisme.
En wie zou een dergelijke regering moeten leiden?
Jawel, daar is hij weer.
De ex-keizer Baoda.
De man die nu in Hongkong verbleef.
[00:54:40] Speaker B: In april 1949 bleek hij bereid om naar Vietnam terug te keren om daar
[00:54:44] Speaker A: de president te worden van een nieuw te vormen Vietnam.
De staat Vietnam.
[00:54:51] Speaker B: Die nieuwe staat begon midden 1951 een
[00:54:54] Speaker A: dienstplicht in te voeren, waardoor de strijd ook steeds meer een confrontatie werd van Vietnamesen tegen Vietnamesen.
Het leger van de staat Vietnam omvatte in 1954 bijna 275.000 man.
[00:55:11] Speaker B: Met het installeren van een Vietnamese regering
[00:55:14] Speaker A: kwamen de Fransen ook tegemoet aan de Amerikaanse antikoloniale gevoelens.
De Amerikanen begonnen nu de staat Vietnam te steunen met materiële en financiële middelen.
[00:55:29] Speaker B: Dat deden zij vooral na de verovering
[00:55:31] Speaker A: van China in 1949 door de communistische troepen van Mao.
Die gebeurtenis maakte een verpletterende indruk op de Amerikaanse regering en op de Amerikaanse publieke opinie.
[00:55:46] Speaker B: Vanaf dan gaan de Amerikanen de strijd
[00:55:49] Speaker A: in Vietnam beoordelen als onderdeel van de zogeheten containment-politiek. Het tegenhouden van communistische expansie overal in de wereld.
In 1950 begint de Korea-oorlog die ook gezien wordt als een antwoord op een wereldwijd communistisch offensief onder leiding van Moskou en Peking. En vanaf dan wordt de strijd in Vietnam in Washington vooral gezien in het licht van de Koude Oorlog. En wordt in feite al het fundament gelegd voor de latere Amerikaanse interventie in Vietnam.
Eind 1952 betalen de Amerikanen 40% van de oorlogskosten. en leveren veel materiaal zoals gevechtsvoertuigen, automatische wapens, munitie en maar liefst 250 vliegtuigen aan de Fransen.
En daartegenover staat een groeiende Chinees-Communistische ondersteuning van de Vietmin.
Desalniettemin loopt het militaire verloop van de oorlog uit op de overbekende slag bij Dien Bien Phu, waar de Fransen in 1954 een verpletterende nederlaag leden.
Opnieuw zullen ver van het land beslissingen genomen worden, dit keer in de Zwitserse stad Geneve.
Maar daarover later.
In de volgende aflevering keer ik eerst terug naar mijn verhaal over de katholieken van Vietnam.
Hoe hebben zij deze vreselijke periode doorstaan?
Beste luisteraar, ik dank u weer voor uw gewaardeerde aandacht.
